De wetenschap van geluk

Hoe komt het dat op de vraag: “Ben je gelukkig?” het antwoord: “Nou, tevreden wel, met momenten van geluk.” het meest gangbare antwoord is? Alsof gelukkig zijn niet zomaar voor ons is weggelegd. Het is een beladen term, eentje die gereserveerd wordt voor speciale dagen. Zo hoort je trouwdag de gelukkigste dag van je leven te zijn. Tot de kinderen worden geboren, dan zijn dat de gelukkigste dagen. Op de bevalling na dan, maar ach, dat hoort er nu eenmaal bij.

Nee, dan de Engelstaligen, die zijn happy, of content. Of fortunate. Allemaal begrippen die wij eerder onder de categorie “tevreden” of “vrolijk” scharen. De Franstaligen zijn heureux. Of tres heureux, wat zich het best laat vertalen als opgetogen. En vrolijk, opgetogen en tevreden zijn wij Nederlanders natuurlijk ook vaak, en fortuinlijk soms. Maar gelukkig zijn is van een andere orde. Alsof we er zuinig op moeten zijn.

We willen het wel graag, gelukkig zijn. Al zijn we te bescheiden om het toe te geven als we het zijn. Als de buurvrouw vertelt over haar trouwdag met alle gasten en de mooie jurk en de trouwauto die als verrassing voor haar man was geregeld lijkt het er schraal bij af te steken om zelf te vertellen dat je een nieuwe pen hebt gekocht. Die heel fijn schrijft en dat je daar best gelukkig van wordt. Geluk zit dus in grote dingen. Eenmalige gebeurtenissen, waarop alles tot in de perfectie geregeld is.

Ho wacht, hoe zit het dan met: “Het zijn de kleine dingen die het doen?” De kleine dingen, die ons tevreden bestaan versieren met momenten van geluk. Het ontbijt op bed, een mooie tekening voor Moederdag. Of dat ene jurkje dat in de uitverkoop nog maar een schijntje kost van het originele bedrag. Dit zijn de momenten die voorbij gaan, het jurkje wordt een keer uitgeleend en komt terug met een rare vlek. De tekening komt uiteindelijk onder een ander pak tekeningen op de koelkast terecht. Het ontbijt is al lang verteerd en het geluk lijkt vervlogen. Over tot de orde van de dag. Nee, dan de trouwdag, daar kun je tenminste van zeggen: “Gelukkig hebben we de foto’s nog.”

Er zijn verschillende vormen van geluk, grote en kleine gebeurtenissen die van invloed zijn op ons leven. Voor korte of langere tijd. Maar waarom kan “gelukkig zijn” geen manier van leven zijn? Waarom is het algemeen geaccepteerd dat “tevreden zijn” het hoogst haalbare is? Gelukkig zijn, en blijven, is moeilijk. Dat blijkt wel uit de Google resultaten, het zoekwoord “geluk” levert zestienmiljoenzevenhonderdduizend resultaten op. En dat binnen 0.32 seconden. Er zijn workshops voor, e-books. Er zijn gouden regels waar je je aan kunt houden. Je kunt op retraite week naar Zuid-Frankrijk om in touch te komen met je innerlijke godin. Je kunt goud gaan zoeken in Schotland. Of je boekt een Kidsfree vakantie bij Cor en Don. Bol.com heeft 1668 titels die over geluk gaan. Als je die allemaal in huis haalt kan het geluk niet lang op zich laten wachten. Als je ze leest tenminste.

Is dat wel zo? Dat je geluk kunt leren? Of kopen? Geld maakt niet gelukkig en materialisme is leuk zo lang de buurman geen betere spullen heeft. Misschien proberen we het geluk wel vanaf de verkeerde kant te vangen. Door meer te willen, harder te werken en ontzettend ons best te doen alles zo voor elkaar te krijgen dat we gelukkig zijn. Als is het soms maar voor één dag. Het verschil tussen gelukkig en tevreden zit ‘m in de perfectie die bereikt wordt. Als we tevreden zijn is alles best wel oké, als we gelukkig zijn is alles perfect.

En nu is het tijd om uit te leggen wat de titel van dit stuk betekent: De wetenschap van geluk. Hoe kan een emotie wetenschappelijk verklaard worden? Lastig, maar het is wel te verklaren hoe wetenschap ons kan helpen begrijpen hoe deze emotie tot stand komt. Of niet natuurlijk. Het kernwoord hierin is perfectie. Als perfectie het verschil maakt tussen tevreden en geluk dan is het bereiken van perfectie een doel op zich. Het probleem hiervan is alleen dat perfectie nogal nauw komt. De kans op perfectie is namelijk nogal klein. 1 om precies te zijn. Tegenover een hoeveelheid aan imperfecte situaties waar zelfs Google u tegen zegt.

Omdat we zo’n vastomlijnd beeld hebben van wat perfectie is maken we het onszelf bijna onmogelijk die staat te bereiken. Het universum heeft veel meer in zijn mars dan het tot stand laten komen van slechts één situatie. Het is een rekensom, de dingen die de grootste kans hebben om te gebeuren, gebeuren vaker dan de dingen die een kans van 1 hebben. Vergelijk het met het winnen van de Jackpot. Als er 300.000 mensen meespelen met de loterij en er is één jackpot, dan is de kans om deze te winnen 1 op 300.000. Dus als er zich in je leven ontelbaar veel situaties voordoen die niets met perfectie te maken hebben, dan is de kans dat alles niet zo heel perfect is groter.

Wetenschappers noemen dit entropie. “Entropie is een maat van wanorde, en het universum streeft altijd naar de grootste maat van wanorde. Dat komt doordat dat resultaat nu eenmaal het makkelijkst tot stand komt.” (uit: Bèta voor alfa’s van Diederik Jekel) Het huishouden werkt net zo. Als je het belangrijk vindt dat alle stoelen op dezelfde afstand van de eettafel staan, de blaadjes van de plant evenwijdig gerangschikt zijn en er geen vuiltje op de tv zit, dan is het minder waarschijnlijk dat deze toestand de overhand heeft. Tenzij je hier de hele dag mee bezig bent, waar je uiteindelijk ook niet gelukkig van wordt. Als je ermee kunt leven dat er wel eens een sok naast de wasmand ligt, de tv vol vegen zit en loombandjes zich vrij verspreiden door het huis dan maak je het jezelf niet alleen makkelijker, dan word je ook eerder gelukkig. Je geeft perfectie daarmee meer kansen zich te manifesteren.

Zo lang perfectie het verschil maakt tussen gelukkig en tevreden zit er niets anders op dan tevreden te zijn met tevreden. Of tevreden te zijn met wat minder perfectie. Daarmee krijgt gelukkig zijn de kans die het verdient. Om gelukkig te zijn hoeft niet alles perfect te zijn. Sterker nog, hoe minder je streeft naar perfectie hoe meer kansen je kunt grijpen die het universum je voorschotelt.

 

 

 

 

2 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.